Lý thuyết bài ca ngắn đi trên bãi cát

     

Cao Bá quát tháo ấp ủ ước mơ khát vọng cao đẹp mắt nhưng không tìm kiếm được nhỏ đường thực hiện lí tưởng đó. Nên tác giả đã chứa lên khúc hát “đường cùng”. Tín đồ đi cất công bố hát về tuyến phố cùng của mình, về sự bi đát tuyệt vọng của phiên bản thân.

Bạn đang xem: Lý thuyết bài ca ngắn đi trên bãi cát

Bạn đã xem: triết lý bài ca ngắn đi trên kho bãi cát

ctvmaymoccongnghiep.com.vn68 3 năm kia 33994 lượt coi | Ngữ Văn 11

Cao Bá quát tháo ấp ủ ước mơ khát vọng cao rất đẹp nhưng không tìm kiếm được con đường tiến hành lí tưởng đó. Nên người sáng tác đã chứa lên khúc hát “đường cùng”. Fan đi cất báo cáo hát về con đường cùng của mình, về sự bi thương tuyệt vọng của phiên bản thân.

Phân tích

BÀI CA NGẮN ĐI TRÊN BÃI CÁT

(“Sa hành đoản ca” - Cao Bá Quát)

 

1. Lý thuyết

1.1. Tác giả


*

Cao Bá quát mắng (1808 - 1855) trường đoản cú là Chu Thần, hiệu là Cúc Đường, Mẫn Hiên, tín đồ làng Phú Thị, huyện Gia Lâm, tỉnh Bắc Ninh. Ông đã mất trong cuộc khởi nghĩa kháng lại chế độ phong kiến nhà Nguyễn.

- Ông là 1 trong những nhà thơ tài năng và phiên bản lĩnh, được fan đương thời tôn là Thánh Quát. Thơ văn của ông bộc lộ thái độ phê phán bạo phổi mẽ cơ chế phong con kiến trì trệ, hủ lậu và chứa đựng tư tưởng khai sáng có đặc thù tự phát, đề đạt nhu cầu thay đổi của làng mạc hội việt nam trong tiến độ giữa thế kỉ XIX.

1.2. Tác phẩm

- “Bài ca ngắn đi trên kho bãi cát” là một trong không hề ít sáng tác của Cao Bá Quát bộc lộ tâm tư, tình cảm của ông trước thực tế của xã hội nước ta giai đoạn giữa rứa kỉ XIX.

- bài thơ được sáng tác một trong những lần Cao Bá quát đi thi Hội, qua các tỉnh khu vực miền trung đầy bờ cát trắng như Quảng Bình, Quảng Trị. Bên thơ mượn hình hình ảnh của bạn đi khó khăn nhọc trên bến bãi cát để tưởng tượng con mặt đường mưu mong danh lợi đáng đáng ghét mà ông buộc phải theo đuổi cũng tương tự sự bế tắc của làng mạc hội bên Nguyễn.

- bài xích thơ viết theo thể hành. Đây là thể thơ cổ, có đặc thù tự do, phóng khoáng, không trở nên gò bó về số câu, độ nhiều năm của câu, niêm luật bằng trắc, vần điệu.

1.3. Đọc phát âm văn bản

1.3.1. Hình ảnh và trung khu trạng của con fan đi trên bãi cát (4 câu thơ đầu)

a. Hình ảnh con con đường đi:

“Trường sa phục ngôi trường sa

Nhất cỗ nhất hồi khước”

Dịch thơ:

“Bãi cát lại bãi cát dài,

Đi một bước như lùi một bước.”

- Điệp từ: “trường sa”, “bãi cát”, “bước

=> Hình ảnh tả thực hình hình ảnh con đường gian khổ, một không khí khó khăn, nhiều năm miên man, mênh mông, “lại” không biết bao giờ mới đi cho đích cuối. Hình hình ảnh hiện lên có tác dụng ta hình dung khi bọn họ đi trên cat rất khó khăn, dễ dàng vấp té, chẳng giống hệt như những tuyến phố ta vẫn thường đi. Đi trên cát yên cầu ta cần vững, thăng bằng không được buông xuôi. Trên tuyến phố cát lâu năm thăm thẳm ấy, con tín đồ trở cần thật bé bỏng nhỏ, đường dài rộng lớn lớn, mờ mịt, ko thể khẳng định được phương hướng, bốn bên chỉ toàn là cát và cát.


*

=> Theo như tưởng tượng trong phòng thơ, ông coi đó không hẳn là con đường thực mà lại là tuyến phố danh lợi xa xôi, con phố để tìm đến cái đích sống, chân lí của cuộc đời. Con bạn phải kiên trì, quá qua biết bao nhiêu gian nan thử thách, khổ cực để tìm được bến bờ thực sự mình muốn đến.

b. Hình ảnh con bạn đi trên kho bãi cát:

“Nhật nhập hành vị dĩ,

Khách tử lệ giao lạc”

Dịch thơ:

“Mặt trời đang lặn, chưa dừng được

Lữ khách trên đường nước đôi mắt rơi.”

Trên bãi cát ấy, hình hình ảnh con fan hiện lên trên bến bãi cát dài thật bé dại bé, đầy mệt mỏi, mất phương hướng. Tác giả lẻ loi, cô độc giữa khung trời cao rộng, một mình biết, 1 mình hay. Bước chân ấy trở đề nghị nặng nề, cực nhọc khăn, chậm rãi chạm dần, cái thách thức trên tuyến phố đã có tác dụng chùn bước đi lữ khách. Mặt trời đã lặn, trời sắp về tối nhưng con tín đồ vẫn phải tiếp tục đi, thiết yếu nào dừng lại được. Ta thấy được đông đảo nỗi ngán ngán, bất lực, ngán ngẩm, bất mãn trước thời cuộc, “nước mắt rơi” khi vẫn quá mệt nhọc mỏi, quá sức chịu đựng đựng. Tác giả bên cạnh đó cảm nhận ra rằng mình sẽ hành hạ chủ yếu thân xác bé nhỏ này, áp nó buộc phải chịu bao buồn bã để theo đuổi con đường lợi danh.

Tác mang rãi những bước đi mệt mỏi trên bến bãi cát mênh mông, bao la với trọng tâm trạng đầy ai oán, cạnh tranh chịu, lo âu, suy tư vì con phố mình sẽ đi, sao hắc búa quá, chưa tới đích cơ mà đã thấy chán nản chí và quá đỗi xa xôi, đi mãi mà không đến đích. Nhưng bởi vì lí trí, ông mong muốn lập nghiệp, kiến tạo cơ nghiệp với giờ thơm sự nghiệp nên không đành rời đi, không thể viện cớ này nọ, không thể vày chút khó khăn mà giới hạn lại, từ bỏ đường đi.


*

Hình ảnh con tín đồ thật nhỏ tuổi bé trên bến bãi cát rộng lớn

1.3.2. diễn tả thực tế cuộc sống đời thường và vai trung phong trạng căm ghét trước vấn đề mưu mong lợi danh (6 câu tiếp theo)

 

“Không học tập được tiên ông phép ngủ

Trèo non lội suối, giận khôn vơi!

Xưa nay, phường danh lợi

Tất tả trên đường đời.

Đầu gió hơi men thơm tiệm rượu,

Người say vô số, tỉnh bao người?”

Ở phần lớn câu tiếp theo, bề ngoài của câu thơ dài hơn. Cách xưng hô của nhân vật dụng cũng nạm đổi.

- 6 câu thơ nhìn hình như không liên kết, từng câu mỗi ý nhưng thực tế khi đi sâu cùng phân tích để nắm rõ hơn thì ta thấy số đông câu thơ hết sức logic, chặt chẽ.

- người sáng tác đề cập đến con phố lợi danh, ở đó là việc học tập hành, thi cử, đỗ đạc, làm quan, …

- bên thơ ám ảnh về những thứ hotline là phồn hoa lợi danh đầy cám dỗ:

“Không học tập được tiên ông phép ngủ

Trèo non lội suối, giận khôn vơi!”

Những người theo đuổi vẻ vang thường nên chạy vạy vất vả ngược xuôi, trèo đèo, lội suối. Tác giả đưa ra một hệ trọng thú vị, sáng sủa tạo, phường danh lợi giống như là tiệm rượu ngon, với men thơm nồng nàn, cuối hút biết bao người đến đầu gió bay mừi hương ngào ngạt đầy hấp dẫn.

“Người say vô số, tỉnh giấc bao người?”


*

Thế đấy, tín đồ ta đổ xô, chạy đua tới cửa hàng rượu ngon, đuổi theo lợi danh cần phải biết bao nhiêu fan đã “say”, chúng ta mù quáng, mờ mắt, không hề tỉnh táo để phân biệt những điều nào đúng đắn. Những người tỉnh táo apple thì chẳng có nhiều, phần lớn học sống chân chính, ẩn dật, không bị đồng điệu bởi thôn hội đầy lòng tham.

=> công danh dễ làm biến đổi lòng người. Ông tỏ vẻ khinh bỉ, coi thường, lên án chê trách phần đa kẻ tầm thường, hám lợi danh kia. Nhưng mặt khác ông cũng nhận thấy sự cô độc, lẻ loi, một mình, không tìm được ai cùng đồng điệu suy nghĩ. Có lẽ rằng những gì ông đang theo đuổi, xả thân không được ai tán thành, ủng hộ, chỉ là vấn đề vô ích, không ai đồng cảm, chia sẻ, quan tâm hay hễ viên. Vì không có sự sát cánh của ai nên tác giả thấy thực thụ cô đơn. Tuy nhiên ông rất cần được thoát thoát khỏi cơn say chiêm bao của phường danh lợi vô nghĩa ấy.


*

- Ông ngần ngừ phân, coi xét:

+ trường hợp ông đi tiếp thì ông vẫn phải xả thân vào khu vực mà ông chán ghét, khinh thường miệt, phê phán, oán trách.

+ trường hợp ông ngừng lại lúc này thì thiệt sự bế tắc, không lối đi, mất phương hướng, đo đắn mình sẽ đi đâu về đâu.

=> tác giả đang vô cùng mâu thuẫn, đấu tranh bốn tưởng, một mớ hổn độn đang dằn xét trung ương can ông. Thôi thì ông đành chôn chân trên bãi cát này.

Xem thêm: Trả Bài Tập Làm Văn Số 2 Sgk Ngữ Văn 7 Tập 1, Viết Bài Tập Làm Văn Số 2 Lớp 7

- tác giả đã thực hiện hàng loạt các biện pháp thẩm mỹ sáng tạo:

“Bãi mèo dài, kho bãi cát lâu năm ơi!”

+ Điệp ngữ: “Bãi cat dài”, “Phía … núi

+ thắc mắc tu từ:

Tính sao đây? Đường bằng mờ mịt

Đường gớm sợ còn nhiều, đâu ít?”

Tác mang băn khoăn, hoảng loạn vì lừng chừng tính đường nào đi tiếp theo, nỗi suy tứ choáng ngợp vai trung phong trí rối ren.

+ Phép đối: “Phía bắc núi Bắc” “Phía phái mạnh núi Nam”.

- người sáng tác nhấn khỏe mạnh tâm trạng chán ngán, mất phương hướng bởi vì phía Bắc núi non chập chồng “núi muôn trùng”, phía nam giới thì “sóng dào dạt”. Nhân vật dụng trữ tình rơi vào tình thế con mặt đường cùng bế tắc, trung tâm trạng đầy mâu thuẫn, ko biết hiện nay nên đi tiếp tuyệt quay đầu, đành chôn chân trên chỗ, bắt buộc đi tiếp nữa.


- tác giả từ hình ảnh bãi cát cạnh tranh đi, làm cho chùn chân, sờn con người để nói lên hình dung con đường mưu cầu danh lợi đáng ghét bỏ mà ông đề nghị theo đuổi cũng tương tự sự thuyệt vọng của thôn hội đơn vị Nguyễn.

- Cao Bá quát lác ấp ủ ước mơ khát vọng cao đẹp nhưng không tìm được con đường triển khai lí tưởng đó. Nên người sáng tác đã cất lên khúc hát “đường cùng”. Người đi cất lên tiếng hát về tuyến đường cùng của mình, về sự bi ai tuyệt vọng của bản thân.


Những vệt chân đi vẫn còn in trên cát

=> tóm lại qua phần nhiều câu thơ cuối của tác phẩm, người sáng tác muốn nhắn gửi với những người đời đề xuất phải anh dũng từ bỏ tuyến đường công danh, mưu mong lợi danh, vinh hoa phú quý, từ mình chọn một con mặt đường đi chính xác để triển khai lí tưởng chân lí cao đẹp.

2. Luyện tập

Đề 1: Phân tích bài xích thơ “Bài ca ngắn đi trên kho bãi cát” để lý giải vì sao Cao Bá quát tháo đã vùng dậy khởi nghĩa phòng nhà Nguyễn.

1. Mở bài:

Cao Bá Quát là một trong những nhà thơ kĩ năng và bản lĩnh, được fan đương thời tôn là Thánh Quát. Thơ văn của ông thể hiện thái độ phê phán bạo gan mẽ cơ chế phong loài kiến trì trệ, bảo thủ và tiềm ẩn tư tưởng khai sáng có đặc điểm tự phát, phản ánh nhu cầu thay đổi của xóm hội nước ta trong quy trình tiến độ giữa núm kỉ XIX. “Bài ca ngắn đi trên bến bãi cát” là một trong những trong khá nhiều sáng tác của Cao Bá Quát biểu đạt tâm tư, tình yêu của ông trước thực tế của buôn bản hội vn giai đoạn giữa nỗ lực kỉ XIX. Bài thơ được sáng tác trong số những lần Cao Bá quát tháo đi thi Hội, qua những tỉnh miền trung bộ đầy bờ cát trắng như Quảng Bình, Quảng Trị. đơn vị thơ mượn hình ảnh của bạn đi cạnh tranh nhọc trên bến bãi cát để hình dung con con đường mưu cầu danh lợi đáng thù ghét mà ông cần theo đuổi cũng tương tự sự bế tắc của xã hội bên Nguyễn. Có lẽ vị quá ngán nản, mệt mỏi trước lợi danh vô nghĩa ấy, chứng kiến những điều tàn nhẫn, tệ sợ của thôn hội nhưng mà Cao Bá quát tháo đã vực lên khởi nghĩa kháng nhà Nguyễn.

2. Thân bài:

Mở đầu, tác giả mô tả hình ảnh con đường đi khó khăn, nhọc nhằn, vất vả, đó là bến bãi cát nhiều năm mênh man, không thấy đích đến:

“Trường sa phục ngôi trường sa

Nhất cỗ nhất hồi khước”

Dịch thơ:

“Bãi mèo lại bãi cát dài,

Đi một cách như lùi một bước.”

Điệp từ: “trường sa”, “bãi cát”, “bước

Hình ảnh tả thực hình hình ảnh con con đường gian khổ, một không khí khó khăn, nhiều năm miên man, mênh mông, “lại” ko biết khi nào mới đi mang đến đích cuối. Hình hình ảnh hiện lên làm ta tưởng tượng khi bọn họ đi trên cat rất khó khăn khăn, dễ dàng vấp té, chẳng y hệt như những tuyến phố ta vẫn thường đi. Đi trên cát yên cầu ta nên vững, thăng bởi không được buông xuôi. Trên con đường cát nhiều năm thăm thẳm ấy, con người trở phải thật bé nhỏ, mặt đường dài rộng lớn, mờ mịt, ko thể xác định được phương hướng, bốn mặt chỉ toàn là cát và cát.

Theo như tưởng tượng của phòng thơ, ông coi đó không hẳn là con đường thực mà lại là tuyến phố danh lợi xa xôi, con phố để tìm đến cái đích sống, chân lí của cuộc đời. Con tín đồ phải kiên trì, vượt qua biết bao nhiêu gian nan thử thách, khổ cực để tìm được bến bờ thực sự bạn muốn đến.

Hình ảnh con bạn đi trên bãi cát tồn tại thật mệt mỏi mỏi:

“Nhật nhập hành vị dĩ,

Khách tử lệ giao lạc”

Dịch thơ:

“Mặt trời sẽ lặn, không dừng được

Lữ khách trên tuyến đường nước mắt rơi.”

Trên kho bãi cát ấy, hình ảnh con bạn hiện lên trên bãi cát lâu năm thật nhỏ dại bé, đầy mệt nhọc mỏi, mất phương hướng. Tác giả lẻ loi, cô độc giữa khung trời cao rộng, một mình biết, 1 mình hay. Bước đi ấy trở yêu cầu nặng nề, nặng nề khăn, lờ đờ chạm dần, cái thử thách trên con phố đã có tác dụng chùn bước đi lữ khách. Phương diện trời đang lặn, trời sắp về tối nhưng con bạn vẫn phải liên tiếp đi, không thể nào tạm dừng được. Ta thấy được các nỗi chán ngán, bất lực, ngán ngẩm, bất mãn trước thời cuộc, “nước đôi mắt rơi” khi đã quá mệt mỏi, thừa sức chịu đựng đựng. Tác giả trong khi cảm cảm nhận rằng mình đã hành hạ bao gồm thân xác bé bé dại này, áp nó cần chịu bao đau khổ để theo đuổi tuyến đường lợi danh.

Tác mang rãi những bước đi mệt mỏi trên bến bãi cát mênh mông, bao la với trọng tâm trạng đầy ai oán, khó chịu, lo âu, suy tư vì tuyến phố mình vẫn đi, sao gai góc quá, chưa đến đích mà lại đã thấy nản chí và quá đỗi xa xôi, đi mãi mà không tới đích. Nhưng vị lí trí, ông ước ao lập nghiệp, tạo cơ nghiệp với tiếng thơm công danh và sự nghiệp nên không đành tách đi, không thể viện cớ này nọ, không thể bởi vì chút khó khăn mà dừng lại, từ vứt đường đi.

Những câu tiếp theo, tác giả miêu tả thực tế cuộc sống đời thường và trọng điểm trạng căm ghét trước việc mưu ước lợi danh.

“Không học được tiên ông phép ngủ

Trèo non lội suối, giận khôn vơi!

Xưa nay, phường danh lợi

Tất tả trên phố đời.

Đầu gió tương đối men thơm cửa hàng rượu,

Người say vô số, tỉnh bao người?”

Ở số đông câu tiếp theo, hiệ tượng của câu thơ nhiều năm hơn. Biện pháp xưng hô của nhân đồ dùng cũng vắt đổi.

6 câu thơ nhìn ngoài ra không liên kết, mỗi câu mỗi ý nhưng thực chất khi đi sâu và phân tích để làm rõ hơn thì ta thấy các câu thơ vô cùng logic, chặt chẽ.

Tác giả kể đến tuyến phố lợi danh, ở đấy là việc học tập hành, thi cử, đỗ đạc, làm cho quan, …

Nhà thơ ám ảnh về đều thứ call là phồn hoa lợi danh đầy cám dỗ:

“Không học được tiên ông phép ngủ

Trèo non lội suối, giận khôn vơi!”

Những người theo đuổi vinh quang thường yêu cầu chạy vạy vất vả ngược xuôi, trèo đèo, lội suối. Người sáng tác đưa ra một tương tác thú vị, sáng sủa tạo, phường danh lợi hệt như là tiệm rượu ngon, cùng với men thơm nồng nàn, cuối hút biết bao người đến đầu gió bay mừi hương ngào ngạt đầy hấp dẫn.

“Người say vô số, tỉnh bao người?”

Thế đấy, fan ta đổ xô, chạy đua tới quán rượu ngon, xua đuổi theo lợi danh nên biết bao nhiêu bạn đã “say”, bọn họ mù quáng, mờ mắt, không thể tỉnh táo bị cắn dở để phân biệt những điều nào đúng đắn. Những người dân tỉnh apple thì chẳng có nhiều, đa số học sinh sống chân chính, ẩn dật, không bị nhất quán bởi xóm hội đầy lòng tham.

Công danh dễ dàng làm thay đổi lòng người. Ông tỏ vẻ coi thường bỉ, coi thường, lên án chê trách đông đảo kẻ tầm thường, hám lợi danh kia. Cơ mà mặt khác ông cũng nhận ra sự cô độc, lẻ loi, một mình, không kiếm được ai cùng đồng nhất suy nghĩ. Có lẽ rằng những gì ông vẫn theo đuổi, dấn thân không được ai tán thành, ủng hộ, chỉ là điều vô ích, không có ai đồng cảm, phân tách sẻ, thân yêu hay hễ viên. Vì không tồn tại sự sát cánh đồng hành của ai nên người sáng tác thấy đích thực cô đơn. Nhưng mà ông cần được thoát thoát ra khỏi cơn say mộng mị của phường danh lợi vô nghĩa ấy.

Ông lần khần phân, xem xét: trường hợp ông đi tiếp thì ông sẽ phải lao vào vào chỗ mà ông ngán ghét, coi thường miệt, phê phán, oán thù trách. Giả dụ ông ngừng lại lúc này thì thiệt sự bế tắc, không lối đi, mất phương hướng, đắn đo mình đã đi đâu về đâu. Tác giả đang hết sức mâu thuẫn, đấu tranh bốn tưởng, một mớ hổn độn vẫn dằn xét trung ương can ông. Thôi thì ông đành chôn chân trên bến bãi cát này.

Tác giả đã sử dụng hàng loạt các biện pháp nghệ thuật và thẩm mỹ sáng tạo:

Bãi mèo dài, kho bãi cát dài ơi!

Điệp ngữ: “Bãi cát dài”, “Phía … núi”, thắc mắc tu từ:

“Tính sao đây? Đường bằng mờ mịt

Đường kinh sợ còn nhiều, đâu ít?”

Tác giả băn khoăn, hoảng sợ vì lừng khừng tính mặt đường nào đi tiếp theo, nỗi suy bốn choáng ngợp trung khu trí rối ren. Phép đối: “Phía bắc núi Bắc” cùng với “Phía nam núi Nam”.

Tác giả nhấn mạnh vấn đề tâm trạng chán ngán, mất phương hướng do phía Bắc núi non trùng điệp “núi muôn trùng”, phía phái nam thì “sóng dào dạt”. Nhân đồ gia dụng trữ tình lâm vào cảnh con đường cùng bế tắc, trung khu trạng đầy mâu thuẫn, ko biết hiện giờ nên đi tiếp tuyệt quay đầu, đành chôn chân trên chỗ, chẳng thể đi tiếp nữa.

Tác mang từ hình ảnh bãi cát khó khăn đi, làm chùn chân, nản chí con bạn để nói lên hình dung con con đường mưu mong danh lợi đáng chán ghét mà ông yêu cầu theo đuổi cũng giống như sự thuyệt vọng của làng hội nhà Nguyễn.

Cao Bá quát ấp ủ ước mơ khát vọng cao rất đẹp nhưng không kiếm được con đường tiến hành lí tưởng đó. Nên tác giả đã cất lên khúc hát “đường cùng”. Người đi cất công bố hát về tuyến phố cùng của mình, về sự bi quan tuyệt vọng của bạn dạng thân.

Nhịp điệu của bài bác thơ này cực kỳ độc đáo. Tác giả sử dụng đều câu thơ với độ nhiều năm khác nhau, 5, 7, 8 chữ cùng với biện pháp ngắt nhịp hết sức ấn tượng, linh hoạt, sản xuất âm điệu máu tấu cho bài xích thơ. Thời điểm thì ngắp nhịp 2/3 để miêu tả bước chân mệt mỏi mỏi, khó khăn trên bến bãi cát cùng tâm trạng nặng trĩu lúc bị mất phương hướng, đo đắn đi đâu về đâu. Cơ hội thì ngắt nhịp 3/5, còn có khi lại 4/3 thì đó là lúc tác giả suy ngẫm về cuộc đời, câu thơ dàn trải, kéo dãn ra, nhịp thơ lờ đờ vì những để ý đến sâu dung nhan về mặt đường công danh, về nhỏ đường đi kiếm cái đích sau cùng của cuộc đời. Nhịp thơ của bài thơ chính là tâm trạng nhức khổ, day dứt, sờn khi cần theo đuổi con đường đi đúng chuẩn tìm chân lí cuộc sống.

Xem thêm: Bà Bầu Ăn Gì Để Con Trắng Môi Đỏ Từ Trong Bụng Mẹ? Mách Mẹ Những Thực Phẩm Giúp Bé Trắng Da, Môi Đỏ

3. Kết bài:

Tóm lại qua đều câu thơ cuối của tác phẩm, người sáng tác muốn nhắn gửi với người đời buộc phải phải kiêu dũng từ bỏ con phố công danh, mưu mong lợi danh, vẻ vang phú quý, từ mình chọn 1 con mặt đường đi đúng mực để thực hiện lí tưởng chân lí cao đẹp.